Cad is gaelscolaíocht ann?

Le blianta beaga anuas in Éirinn, tá méadú tagtha ar líon na dtuismitheoirí a roghnaíonn an ghaelscolaíocht dá gcuid páistí.  Is é an tumoideachais an modh teagaisc atá á chleachtadh i ngaelscoileanna, rud a chiallaíonn go ndéanann na páistí an teanga a shealbhú go nádúrtha trí bheith i dtimpeallacht Ghaeilge gach lá.  Is í an Ghaeilge an phríomhtheanga teagaisc agus chumarsáide i ngaelscoileanna, ach tá béim ar theagasc foirmiúil an Bhéarla chomh maith.  Baineann daltaí ardchumas amach sa Bhéarla agus sa Ghaeilge araon tríd an chóras tumoideachais.

Bíonn iomlán Churaclam Thuaisceart Éireann á theagasc i ngaelscoileanna agus faigheann gaelscoileanna maoiniú Rialtais faoi na critéir chéanna atá i bhfeidhm do scoileanna eile.

De réir taighde…

Gnóthachtáil acadúil

I dtaca le gnóthachtáil acadúil de, thar thrí dhéagaí de bhlianta tá léirithe i staidéir go seasta go ngnóthaíonn daltaí tumoideachais chomh maith lena gcomhghleacaithe neamh-thumoideachais nó níos fearr ná iad ar thomhais chaighdeánaithe scileanna béil agus matamaitice a riartar sa Bhéarla (Cloud, Genesee & Hamayan 2000; Genesee 1987).

I bhfaisnéisiú taighde a d’fhoilsigh Roinn Oideachais Éireann ó thuaidh léirítear gur ghnóthaigh iar-dhaltaí gaelscolaíochta caighdeán acadúil is airde ná a mbeifí ag súil leis i measc an ghnáthphobail den aoisghrúpa chéanna (Gallagher & Hanna 2002).

Níos fusa teangacha breise a fhoghlaim

De réir taighde ó thíortha Eorpacha is féidir go bhfuil sé níos fusa ag daltaí gaelscolaíochta teangacha breise a fhoghlaim.

I staidéar amháin acu seo a rinneadh i dTír na mBascach, fuarthas amach go bhfuil sé níos fusa ag daltaí dátheangacha an tríú teanga a fhoghlaim (Cenoz & Valencia 1994).

Gnóthachtáil sa Bhéarla

Léiríonn taighde go seasta go gcuireann an tumoideachas le forbairt sa Bhéarla (Cloud, Genesee & Hamayan 2000).

I gcinntí taighde ó Chláir Thumoideachais Fhraincise i gCeanada léirítear “gur fearr a éiríonn le daltaí i gcláir luath-thumoideachais ná daltaí i ngnáthchláir ar roinnt gnéithe gnóthachtála sa Bhéarla” (Baker & Hornberger 2001).

Níos caoinfhulangaí i leith cultúr eile

I dtaighde a choimisiúnaigh Roinn Oideachais Éireann ó thuaidh léiríodh go bhfuil dearcadh iontach dearfach ag iardhaltaí gaelscolaíochta i leith na taithí oideachasúla agus cultúrtha a fuair siad.  Léiríodh chomh maith, mar gheall ar an saibhriú cultúrtha a fuair na daltaí seo, gur mhó an fháilte a chuir siad roimh éagsúlacht chultúrtha (Gallagher & Hanna 2002).

An dóigh is fearr le teanga a fhoghlaim

Dar le daoine go leor is é an tumoideachas an bealach is fearr chun an dara teanga a fhoghlaim.

I dtaca le leibhéil chumais dara teanga de, is gnáth gur fearr a éiríonn le daltaí tumoideachais ná daltaí i gcláir theanga scoilbhunaithe eile (Met 1998).

Scileanna léitheoireachta feabhsaithe

I staidéar a rinne lucht taighde in Ollscoil York in Toronto léirítear gur gaiste a fhoghlaimíonn daltaí dátheangacha léitheoireacht ná a gcomhghleacaithe aonteangacha (Bialystok et al. 2005).